Takie malutkie, a takie dobre/ So little, and so tasty

Dzisiaj dla odmiany będzie o potrawie mięsnej, którą ktoś nazwał “kulinarnym podarunkiem Rumunii dla reszty świata”. Mowa jest o mici (wymawiane “miczi”, inna nazwa to mititei). Nie wiem na ile są 100% rumuńskie, bo w każdym kraju na Bałkanach można spotkać trochę zmienioną, ale podobną, wersję tego przysmaku.
Są to takie kotleciki z rusztu, kształtem przypominające małe kiełbaski, z mięsa mielonego (różne wersje co do tego, jakiego mięsa się używa, bazą jest mięso wołowe, do tego dodaje się baraninę albo wieprzowinę). W kuchni rumuńskiej ważne miejsce zajmują dania przyrządzane na grillu (a la gratar), a mici są chyba jednym z najsmaczniejszych. Nuno może je jeść w każdym razie kilka razy w tygodniu.
Mititei serwuje się z frytkami/ pieczywem, musztardą. No i najlepiej do tego pasuje piwo (lokalny Ursus, Tuborg, Timisoara).
Mici można jeść w restauracji, ale też w zajazdach przy drogach krajowych jest, gdzie nam nasi rumuńscy znajomi polecali te krótkie kiełbaski, dobrze przyprawione (tajemnica i proporcje mieszanki przypraw zależą już od lokalu, gdzie są serwowane) i grillowane.

Według legendy mititei powstały w oberży La Iordache w Bukareszcie, która słynęła z pysznych kiełbas. Pewnego dnia zabrakło flaka do kiełbasy, więc mieso wrzucono zamiast tego na grilla.
Na pewnym blogu o rumuńskim jedzeniu przeczytałam jednak taką oto historię mititei, która przeczy legendzie (źródło http://www.bucharestlife.net/2010/02/18/bucharest-best-mici):
Te mielone kotleciki były już znane w regionie bałkańskim oraz Imperium Ottomańskiego prawdopodobnie już od 15 wieku. Dodatek mięsa wieprzowego w rumuńskiej wersji jest tylko dodatkiem do smaku oryginalnego (tzn. Przeznaczonego dla muzułmanów, którzy nie jedzą wieprzowiny). Na dodatek „mici” nie są nawet daniem tureckim lecz perskim, a Persowie z kolei „zapożyczyli” je z Indii. Już Brytyjczycy znali przepyszny smak grillowanego mielonego mięsa kebabowego. Tam więc należy szukać oryginalnego pochodzenia mici.
W 19 wieku prasa rumuńska propagowała teorię, jakoby mici były wynalazkiem oryginalnie rumuńskim . Serwował je znany kucharz Capsa podczas Wystawy Expo w Paryżu jako danie typowo rumuńskie.

Nie ważne, jaka jest prawda i skąd się wzięły mici w Rumunii. Są pyszne i to się liczy. I śmiesznie się nazywają, bo mici to po rumuńsku „małe, malutkie”


Today, for a change, I will write about some delicious meat dish, which some believe to be „Romania’s culinary gift to the world”. Mici (pronounced as [mitʃʲ]; another name: mititei). I don’t know if they are 100% Romanian, because in every country in the Balkans you can find slightly modified, but similar, version of this dish.
This dish of grilled minced-meat rolls looks bit like a small sausage, and is made (there are different versions of what minced meat it is made of) of beef with lamb and pork added. In Romanian cuisine grilled dishes ( a la gratar) are very important, and mici are probably one of the most tasty. Nuno can eat them several times a week, so it confirmes that.
Mititei are served with fries / bread and mustard. And it taste great with beer (local one: Ursus, Tuborg, Timisoara).

You can eat mici in almost every restaurant, but also in the inns situaded on national roads. It is in those inns that our Romanian friends recommended us to eat those type of grilled short sausage, well seasoned (the proportion and mixture of different spices is a secret of the place where they are served).
Legend has it that mititei were invented at an inn called La Iordache in Bucharest, which was very famous for its tasty sausages. One evening they ran out of casings, so instead of preparing sausages they grilled the meat.
On one blog in a post about Romanian cuisine, however, I read a contrary story of origins of mititei. (source http://www.bucharestlife.net/2010/02/18/bucharest-best-mici):
These minced meat bars have been around the Balkan region and the Ottoman Empire since 15th century probably. The pork meat content is just an addition to cater for the local non-Muslim taste, which does not go at all with the original beef and mutton recipe.
Also, the ‘mici’ are not even Ottoman, but came there from Persia, which in their turn imported it from the Indians. The Brits are well aware of the exquisite taste of the sheek or kubideh minced meat kebab prepared on a skewer. That is ‘mici’ at its origins.
As for the claim itself- it has been propagated by the Romanian press in late 19th century, when the ‘mici’ were served at the Paris Expo Universelle by the celebrity chef Capsa and presented as a pure Romanian creation.

Well, I don’t really care where they come from and how. The only thing that counts is that they are delicious. And they have a cute name, cause mici in Romanian means “little or small ones”.

Mamaliga czyli słońce na talerzu/ Mamaliga, sun on the plate

Uważam, że mamaliga powinna być tematem pierwszego postu z cyklu „Rumunia od kuchni”. Mamaliga (po polsku mamałyga) jest według wikipedii narodową potrawą rumuńską, mimo że jest popularna i spotykana także w kuchni węgierskiej, bułgarskiej, ukraińskiej. Odmiana mamaligi [zachowuję pisownię rumuńską] jest też włoska polenta. Mamaliga to potrwa z kaszy/ mąki kukurydzianej, najczęściej jedzona jako dodatek albo jako samodzielne danie. Je się ją bowiek o każdej porze dnia. Można ją również posypać serem typu feta i zapiec, a następnie podać ze stopionym masłem. Kroi się ją również na kawałki, panieruje w mące kukurydzianej, smaży na maśle i podaje na śniadanie z chrupiącym boczkiem.

Bardzo prosta, była (i nadal jest) codzienną potrawą na wsi, bo oryginalnie mamaliga była pożywieniem chłopów, zastępowała chleb, a czasami była głównym daniem w bardzo biednych regionach. Z czasem stała się popularna wśród wszystkich sfer, serwuje się ją w każdej restauracji, nawet najbardziej eleganckiej
Jako samodzielne danie najczęściej jest podawana ze śmietaną, serem, na słono, ostro lub w wersji na słodko, z cukrem. (Na słodko nigdy jednak nie jedliśmy, więc brak opinii na ten temat).

Mamaliga ma specyficzny smak, nie każdemu zatem będzie smakować. Ja należe do grupy, której nie przypadła do smaku, Nuno z kolei lubi (więc jak moje danie, jak na przykład sarmale jest w zestawie tylko z mamaligą, to nie ma problemu, że zostanie na talerzu) i dla niego jej smak różni się w zależności od restauracji.

O znaczeniu mamaligi dla Rumunów świadczyć też może, że pisząc książkę o życiu w reżimie komunistycznym i ucieczce z niego, pisarka (Aglaja Veteranyi )nadała tytuł „Dlaczego dziecko gotuje się w mamalidze”.


I think that mamaliga is the appropriate dish to be described in the first post in the series entitled „Cuisine aspect of Romania”. Mamaliga, according to Wikipedia is a traditional Romanian national dish, although it is also popular and known in Hungary, Bulgaria, Ukraine. And for the rest of world is best known as polenta, Italian variety of mamaliga.

Mamaliga is a dish made out of corn/ maize flour, and is usually served as a garnish or a side dish. It is served at any time of day or evening. It can also be served sprinkled with feta-type cheese on top and then baked, afterwards with melted butter on top of all. It can also be cut into pieces, coated with maize of maize flour, fried in butter and served for breakfast with crispy bacon.
Basically it ia s very simple dish, which was (and still is) a meal eaten daily in the countryside. Historically it was a peasant food, a substitute for bread and in poorer regions, it was a main course. With time, it became popular among all the populations and now it is served in every restaurant, even in the most elegant ones.
So if you order mamaliga, you can decide between one served with sour cream and cheese, salty without anything or spicy. There is also a sweet version, with sugar, but as we never have tried it sweet, can’t say if it is tasty or not.

Mamaliga has a specific taste, so not everyone will like it. I belonged to a group that isn’t its devoted fan, Nuno however, really enjoys it. So sometimes, when a dish I want to order (such as sarmale) only comes with mamaliga and you can’t order instead any other garnish, I don’t have a problem that it will remain on my plate. Nuno can also distinguish small differences in flavour, depending on a restaurant or way they prepare it.
The importance of mamaliga for Romanians in a daily life, was proved some years ago when a writer (Aglaja Veteranyi) entitled her book about the life in the communist regime and the escape to a Western country, „Why does the child boil in mamaliga”.

A to wariacje na temat serwowania mamaligi/ And here some other ways of serving mamaliga

• Bulz de mamaliga

• Mamaliga la cuptor, czyli pieczona mamałyga/ baked mamaliga

• taci şi-nghite (zapiekana w piecu, posiada dwie warstwy kaszy kukurydzianej oddzielone warstwą sera, masła i jajek/ baked with two layers of mamaliga, between cheese, butter, eggs)

Weekend pod znakiem imprez/ Weekend dominated by parties

W piątek skończyliśmy pracę o 14, bo od 18 mieliśmy imprezę firmową połączoną z prezentacją wyników minionego roku fiskalnego i planów na nadchodzący. A potem miała być impreza z open barem i przekąskami. I tańce. I ogólnie dobra zabawa. Niestety open bar miał być otwarty dopiero po części oficjalnej, a mi by się przydał mocny drink albo choć kieliszek wódeczki przed. Powód prosty. Prezentacja była po rumuńsku, więc przez 2 godziny nudziłam się ogromnie, czasami coś mi Anda lub Andreea tłumaczyły. A na mojej komórce żadnych fajnych gier… (Na marginesie, nie był to pierwszy raz, kiedy coś takiego miało miejsce, notorycznie dostaje maile tylko w wersji rumuńskiej, szkolenie z użycia nowego narzędzia do logowania wakacji w 90% po rumuńsku, a do tego zdarzają się lunche, gdy jest ktoś spoza mojego teamu, które toczą się po rumuńsku. Tutaj doceniam HP, gdzie językiem oficjalnym korporacji był angielski, więc wszystkie maile były po angielsku, czasami z tłumaczeniem polski, szkolenia i wszystkie oficjalne spotkania, konferencje, etc, były tylko po angielsku [mimo, że czasami nie było na Sali żadnego obcokrajowca, ale taka była polityka firmy]) Tak więc 2 godziny słuchania biznesowej prezentacji o historii centrum Oracle w Bukareszcie, na trzeźwo, było wyzwaniem. Na szczęście potem przekąski zrekompensowały to częściowo. A drinki też pomogły (choć wszyscy podejrzewamy, że bardzo rozcieńczone wodą były, bo ja po 3 cuba libre, 4 wódkach z sokiem nie czułam żadnych efektów). Ludzie poza pracą wydali się bardziej rozluźnieni i bawili się dobrze. Muzyka jednak zawiodła i około 1 zamówiłyśmy taksówkę, Andreea i Anda pojechały do domu, a ja z Rominą dołączyłyśmy do chłopaków na mieście. Nie wiem tylko, co tych Portugalczyków ciągnie do Clubu A, bo znowu tam skończyli. Na marginesie powiem, że jest to klub bardzo studencki, a my z Rominą wystrojone, na obcasach, nie bardzo tam pasowałyśmy. Tak się wyróżniałyśmy, że panowie bramkarze wpuścili nas za darmo.

Następnego dnia, zamiast się porządnie wyspać, wstaliśmy z Nuno o 10, bo o 11 mieliśmy oglądać mieszkanie. Nic z oglądania nie wyszło, bo pośrednicy nieruchomości w Rumunii lubią dziwne zagrywki. Najpierw dostaliśmy zdjęcia fajnego mieszkania w fajnej okolicy, umówiliśmy się zatem na oglądanie. Pan nas zabrał w tę okolicę, ale mieszkanie z tym ze zdjęć nie miało nic wspólnego. Po wyjściu, pokazaliśmy pośrednikowi zdjęcia, a on udał zdziwionego, że faktycznie, to inne mieszkanie. Ale mamy się nie martwić, zobaczymy je w poniedziałek. Zobaczymy. Dziś z kolei próbowaliśmy zadzwonić do właścicielki mieszkania (bez pośrednictwa agencji). Już do niej wczoraj dzwoniliśmy, zrobiła z Nuno mały wywiad (skąd jesteśmy, gdzie pracujemy, itd.) i kazała zadzwonić w niedzielę, żeby się umówić na oglądanie. Zadzwoniliśmy o 12, panna spała chyba, kazała zadzwonić o 2. Po czym nie odebrała telefonu. Nieźle im zależy na wynajmie. Ale nasze przygody z szukaniem mieszkania zasługują na osobny post. Jak tylko uda nam się coś wynająć to opiszę wszystkie nasze przejścia z tym związane.

W sobotni wieczór poszliśmy z Nuno, Sergio i Rominą na starówkę, na drineczka, a potem kolację. Po kolacji spacer, piwko i my zmęczeni do domu, ale Romina z Sergio, dla którego to jest ostatni tydzień w Bukareszcie, poszli jeszcze do klubu.



On Friday we finished work at 2 pm, because at 18 we had a party organized by the company, with the presentation of the last fiscal year’s results and plans and goals for the upcoming one. And after the official part of the evening, we would have open bar and snacks. And dancing, and having fun with people from work. Unfortunately, open bar was to be opened only after the official presentation, and I really would have appreciated a shot of vodka or a strong drink before that. And there was a simple reason for that need for alcoholic drink. The presentation was in Romanian, and it lasted 2 hours. So even though Andreea and Anda were translating simultaneously from time to time, I was extremely bored. And I didn’t even have any nice games on my mobile. (By the way, this wasn’t the first time something like this took place, I always get official e-mails only in Romanian, a training of using a new tool to log on holiday was in 90% in Romanian, and if there is somebody outside from my team eating lunch with us, the conversation is almost always held in Romanian. So in such case, I really started to appreciate the policy of HP, where the official language was English, so all the e-mails were in English, sometimes translated into Polis, all trainings, meetings, conferences, etc., were in English only [although sometimes there wasn’t any foreigner, but still such was company’s policy]). So for me, 2 hours listening to business presentation about the history of Oracle’s centre in Bucharest, being sober, was quite a challenge. Fortunately, then it got partly compensated with the snacks and cake. The drinks also helped (although we all suspected that they were watered, because after drinking 3 cuba libre and 4 vodka pineapple, I didn’t feel any effect). People, being outside of the office, looked more relaxed and were enjoying themselves. But music sucked a bit, so at 1 we decided to call a taxi. Andreea and Anda went home, but me and Romina decided to join the guys. I don’t quite get why the Portuguese people enjoy so much going to Club A, but this time again, it was where they went. I have to mention that it is a student club, and me and Romina, all dressed up and with high heels, we were totally out of place. We stood out in a crow so much, that we were let in without paying the entrance.

The next day, instead of sleeping it off, we had to get up at 10, as at 11 we were going to see an apartment. We could have as well stayed in bed, as it turned out to be another scam of a real estate agent in Romania. First, they had sent us pictures of really fancy flat in a nice area, so we had informed we would like to see it. Then they took us to that nice area, but showed us a flat that looked nothing like the one from the photos. Afterwards, we showed the guy the photos he had sent us, and he pretended to look surprised and admitted it was another flat, and we would see it o Monday. We’ll see if he is gonna call us, as it seems a rule that real estate agents promise one thing, and do something completely contrary. Today we tried to call a private announcement, to avoid the tricks of estate agent. We already had called her, and after interviewing Nuno (where we were from, where we worked, etc), she had said to call her on Sunday to make an appointment. Nuno called at noon, she apparently was still sleeping and told him to call at 2. And then she stopped answering. Normal behaviour for somebody who wants to rent a flat, right? Anyway, our adventures with flat hunting deserve a separate post. As soon as we can rent something, I will describe all the troubles we had.

On Saturday evening we went with Nuno, Sergio and to the Old Town for a drink and dinner. After that beer, and us, tired, went home but Romina and Sergio didn’t call it a night and still had the energy to go clubbing.

Korki i inne dziwy drogowe/ Traffic jam and other curiosities

W Bukareszcie często ma się wrażenie, że tutaj ludzie zamiast pracować czy siedzieć w domu tylko parkują lub tworzą korki. Korki są tu bowiem o każdej porze dnia i wieczorami. Tylko nocą i w weekendy jazda nie zajmuje całych godzin. A znalezienie miejsca parkingowego graniczy z cudem.

Korki w Bukareszcie to zresztą ciekawe zjawisko. W innych miastach, każdy czekając na swoją kolej (pewnie też niecierpliwie i klnąc pod nosem) stałby na pasie i czekał. W Rumunii kierowcy klną, trąbią, ale próbują posuwać się na przód, to znaczy z 2 pasów robi się nagle 4.

Czasami przejechanie kilometra może zająć 45 minut albo i więcej, samochody blokują sobie wzajemnie drogę, wpychają się przed ciebie, żeby zaoszczędzić z 2 metry. Czasami przechodzą samych siebie, jeśli droga w przeciwnym kierunku jest niezablokowana, albo na środku jest torowisko tramwajowe. W takim przypadku część kierowców decyduje się wykorzystać tę okazję i jadą pod prąd, do momentu kiedy pojawi się samochód jadący z naprzeciwka, albo tramwaj. Jak się pojawi, to trąbi, a wtedy kierowcy z głupawym uśmiechem machają i wskazują korek, próbując wcisnąć się między samochody. Polskie zakorkowane w szczytach ulice dużych miast i „kultura” niektórych polskich kierowców, wypadają blado na tle rumuńskim.
Ruchu nie ułatwiają też zaparkowane wszędzie samochody (ale o parkowaniu osobny post, bo to też temat-rzeka). Szerokie bulwary i jednokierunkowe wielopasmowe ulice przelotowe przez śródmieście (Splaiul Independentei, Calea Victoriei, Piata Unrii, B-dul Balcescu, B-dul Magheru, Piata Romana and Piata Victoriei), gwarantują korki przez cały dzień, aż do późnych godzin wieczornych.
Do tego sprawa sygnalizacji świetlnej. Jak na zielonym nie ruszysz w ciągu 1 sekundy, już cię obtrąbią, a co bystrzejsi wepchną ci się przed maskę. Do tego jak pieszy ma zielone, to nie znaczy, że może się czuć bezpieczny. Kierowcy skręcając nie zważają, że ma zielone i trąbią na niego, nie zwalniają, więc trzeba uważać. Ogólnie piesi uważani są za przeszkodę i nawet jeśli to oni mają pierwszeństwo, kierowcy nic sobie z tego nie robią. Aha, chodnik też jest dla kierowców, ale o tym przy przyszłym poście o parkowaniu.
Jak kierowca zapomni, że powinien zjechać na lewy pas, bo skręca, nie jest to problemem. Zawsze można się wepchnąć. I zignorować wszystkie przepisy.

Pisząc ten post, trafiłam na artykuł, który strasznie mnie zaskoczył. Dowiedziałam się, że są mandaty za niewłaściwe użycie klaksonów. Nałożono aż 76 w zeszłym roku w Bukareszcie. Nie wiem jednak na czym polega niedozwolone używanie klaksonu, bo praktycznie kierowcy przezornie nie zdejmują ręki z klaksonu i trąbią ile i jak głośno się da.

Wnioski, które wyciągnęłam są następujące
- nigdy już nie będę narzekać na korki w swoim mieście,
- przepisy są jedynie sugestią, której nikt się tu nie trzyma
- parkować można wszędzie, nieważne, że się blokuje pół chodnika czy zajmuje się pół pasa
-chcesz jeździć w Rumunii, musisz mieć tupet
-wolni i początkujący kierowcy są niemile widziani na drodze
-generalnie kierunkowskaz jest w samochodzie zbędny, tak samo jak większość przepisów drogowych
- handlowanie na głównych ulicach i skrzyżowaniach jest dobrym sposobem na zarobienia, bo nikt się nie ruszy. Do tego pełno tych, którzy chcą ci umyć szybę. Są strasznie namolni i nie wystarczy na nich zatrąbić, żeby przestali.
-tu panuje generalna zasada – im większy i lepszy masz samochód ma większe prawa.

Nie dziwi mnie już także zawracania na dwupasmówce w centrum miasta, stwarzanie sobie dodatkowego pasa ruchu (np. torowisko), czy skręcanie w lewo z najbardziej zewnętrznego pasa na rondzie.

Ogólnie jeśli planujesz poruszać się samochodem po Bukareszcie, przygotuj się na korki i zaakceptuj je jako lokalny koloryt, inaczej ciągle będziesz sfrustrowany.
I pomyśl, że stanie w korku to idealny moment na obdzwonienie wszystkich twoich znajomych, na przeczytanie prasy.


In Bucharest, you can always get the impression that people instead of working or staying home, are parking their cars or creating traffic jams. Cause there the roads are clogged with traffic all day at any time of day and evening. And finding a free parking space is almost impossible. Only at night and on weekends, driving isn’t a nightmare.

For me however, traffic jams in Bucharest are quite an interesting phenomenon. In other cities, when you are stuck in a traffic jam, you just wait for your turn and advance slowly. Probably you are swearing and losing your patience, but still, you have no other choice but to wait till the cars in front move. In Romania, on the other hand, a driver curses, honks, and try to be smarter, so instead of 2 lanes, there are suddenly 4.

Sometimes the distance of one kilometre, can take 45 minutes or even more, other cars constantly try to overpass you, even if it means to move only 2 meters in a traffic , they block other cars. Sometimes they just outdo themselves, they manoeuvre in such way that you get shocked and surprised. It is especially visible when the road in the opposite direction isn’t blocked or there is track way tram. In this case, some drivers decide to take this opportunity to drive in the contrary direction until there is a car or tram approaching which could end in collision, then they just smile, male stupid face, wave showing at the heavy traffic, and try to squeeze between cars and go back on the lane where they are supposed to drive on. In comparison to conditions on Romanian’s roads, Polish traffic jams and stupidity of road hogs turn out to be trivial.
Besides, cars parked everywhere, literally: everywhere, isn’t making driving easier, on the contrary (there will be separate post about how badly cars are parked in this city, cause it really deserves a separate post).

Traffic lights are another small detail that you have to keep in mind while trying to drive here. When red light turns into green, and you don’t react in one second, some drivers honks at you, while others, they consider themselves smarter, try to go before you. Also, when it is a green light for pedestrians, it does not mean that you can cross safely without watching if any cars isn’t approaching. As the drivers who make a turn, don’t care what light there is for pedestrians, and don’t slow down. In general, pedestrians are considered to be an obstacle, an enemy for a driver, even if they have priority, drivers simply don’t care about that traffic rule. And remember, in case you haven’t know about that obvious truth, the sidewalk is also for drivers not you, but more on that in a future post about parking.
Another curiosity, when a Romanian driver forgets that he should change to the left line in order to turn left, there is no problem. As he can ignore all the rules, still turn left, or block the lane till he turns.


On wide boulevards and one-way streets with several lines, that cross through the city centre (Splaiul Independentei, Calea Victoriei, Piata Unrii, B-Dul Balcescu, the B-Dul Magheru, Piata Romana and Piata Victoriei), the rush hour is just impossible, and those are some routes that are clogged with traffic all the day, till late evening hours. In the picture one of them, at around 20:00 local time on Thursday.

While writing this post, I found an article which surprised me quite a lot. I discovered that there are tickets for using honks improperly. There were 76 fines in cases of drivers beeping illegally. I still don’t know of what consist the illegal horn beeping, because it seems that almost every driver keeps his hand in the horn just in case he need to use it, and he uses it as often and as loud as he can.

After spending some months in Bucharest, I’ve come to some conclusions regarding traffic:
- I will never ever complain about the traffic jams in any Polish city,
- the traffic rules are only suggestion, which no one here seems to respect
- you can park anywhere, no matter that you are blocking half of the sidewalk or occupy half of the lane
- if you want to drive in Romania, you must have a nerve and courage
-slow and inexperienced drivers are not welcomed
-generally, indicator is not necessary in a car, as most drivers don’t want you to know which way they want to turn
- trading on the main streets and intersections is a good way to earn some money, because no one can advance any further. There are also many annoying guys who want to clean your windscreen, and it isn’t enough to honk at them, cause they are so desperate to earn sth that won’t give up
-in Romania, it seems there is a general rule - the bigger and better car you have, the more right and importance you gave on the road.

I’m not surprised anymore when I see a car making a U-turn in the city centre, completely ignoring all the road signs and rules of safety, or creating an extra lane in case of traffic jam, or turning left, while being on the most right located lane on the roundabout.

Generally, if you plan to drive a car in Bucharest, expect huge traffic jams and accept them as something normal, otherwise you will constantly be frustrated and angry.
And think that being stuck in a traffic jam is an ideal time to call all of your friends, or to read the morning paper.

Rumunia od kuchni/ Cuisine aspect of Romanian life

Coś ostatnio mój blog staję się bardzo kulinarny… Tym razem jednak nie o moich wypiekach czy naszym wspólnym z Iloną gotowaniu, ale ogólnie o kuchni i potrawach rumuńskich. Będzie to bardziej cykl postów o daniach rumuńskich niż jeden długi post. Cykl ten z szczególną dedykacją dla Kasi K., która wybiera się ze swoim Kubą na objazdówkę po Rumunii i zanim dotrą do Bukaresztu będą musieli przez kilkanaście dni stołować się na trasie. Więc żeby jakoś ułatwić im wybór dań (zważywszy na fakt, że tylko mały procent restauracji, barów i knajp ma menu w wersji angielskiej), opiszę najczęściej spotykane potrawy.

A słowem wstępu, kilka zdań ogólnych o kuchni tradycyjnej, czy też raczej codziennej. Zauważyliśmy, że coś takiego jak tradycyjna kuchnia rumuńska nie do końca istnieje (nie tak jak kuchnia włoska, francuska czy inne regionalne). Jest kilka potraw, które nam się wydawały typowe dla Rumunii, po czym okazywało się, że jedzą je też na Węgrzech czy w Turcji. Według Nuno kuchnia rumuńska jest dość zbliżona do śródziemnomorskiej, a on sam miał mniej problemów z przystosowaniem się do jedzenia tutaj niż w Polsce. Je się tu dużo mięsa, szczególnie grillowanego i szczególnie kurczaka ( w pewnym momencie ma się dosyć piept de pui a la gratar [grillowana pierś z kurczaka], serwowanej w KAŻDEJ restauracji, czasami w kategorii jedzenie tradycyjne. Co jest tradycyjnego w piersi kurczaka?). Według przewodnika: “Raczej trudno jest wytropić w restauracjach tradycyjne przysmaki rumuńskiej kuchni”, a jak nie ma ich w restauracjach, to gdzie są? I co jest niby tradycyjnie rumuńskie? Bo tutejsze potrawy mają dużo wspólnego z kuchniami państw, z którymi sąsiaduje Rumunia.

Wracając do tego, ci się je. Dodatki tradycyjne: ziemniaki (w różnym wydaniu, gotowane, zapiekane, puree), frytki, ryż i mamaliga ( o mamalidze potem). Popularne są zupy, ale w restauracjach najczęściej serwują tylko kilka i ciągle te same. Poza tym zupy tutaj są trochę inne niż w Polsce, cięższe, bardziej zawiesiste. Te serwowane wszędzie to ciorbă de văcuţă (z kawałkami wołowiny), ciorbă de burta (coś flaczko-podobnego). W ciorbach oprócz warzyw pływają spore kawałki mięsa, a jak się zamówi ciorbă de fasole (wbrew zbieżności w nazwie nie przypomina naszej polskiej fasolowej), to też są kawałki boczku i tłuszczu. To tego jarzynowe ciorbă de legume albo supă crema de legume.

Ja lubię też cascaval pane, czyli ser smażony (inny niż czeski syr i mega kaloryczny, więc to tylko tak od czasu do czasu).

Na desery jada się różne ciasta, albo popularne tutaj słodkie naleśniki (omleta lub clatite) albo ryż na słodko. Ja osobiście polecam papanasi (zob. post), ale trzeba je podzielić z kimś, chyba że się je jako posiłek, co nam się raz zdarzyło.

Ogólnie nazwy potraw i składników to jedyne słowa po rumuńsku, które mam biegle opanowane. Do tego wiem jak powiedzieć smacznego (pofta buna) i co się mówi wznosząc toast (noroc). Mała dygresja językowa... Ogólnie to ta tym i kilku podstawowych słówkach kończy się moja znajomość języka rumuńskiego, nie mam mobilizacji do nauki, po pracy jestem taka zmęczona, że nie chce mi się, mimo że mam rozmówki rumuńskie i to w dwóch wersjach (jedna aktualna, druga z lat 70-tych, którą mi dziadek wcisnął przed przyjazdem). Może jak Nuno zacznie kurs, to będę się uczyć z jego materiałów. Bo przydałoby się. Wczoraj na przykład w drodze z pracy zrobiłam małe zakupy i chciałam kartą płacić. Pani skasowała, a po chwili do mnie: Nu merge (nie działa), po kolejnej nieudanej próbie, spróbowałam z moją polską kartą, też nu merge. Na szczęście miałam gotówkę, bo nie wiem, jak bym pani kasjerce wytłumaczyła, że nie mam kasy i muszę oddać produkty?

Wracając to tematu postu… Jedzenie jest dobre, ale nic specjalnego, wpływy kuchni tureckiej, rosyjskiej czy austro-węgierskiej są widoczne w potrawach, ale mi brakuje smaków niepowtarzalnych, których nie da się znaleźć nigdzie indziej.

To tak po krótce wprowadzenie do tematu, następne posty będą już o konkretnych potrawach.



It seems that my blog is getting somehow dominated by cooking related posts... This time it is not about bakind or cooking with Ilona, but generally about Romanian cuisine and typical food from this country. Well, it is going to be more like a series of posts about Romanian meals. Those posts are dedicated to Kasia K., who is coming with her bf, Kuba, in a car to travel around Romania, so until they reach Bucharest, they have to eat in some bars/ restaurants in other cities. So, to facilitate them choice of food, or make them easier to understand the menu (cause only in few places they have Eglish version of the menu), I will write about the most common meals, that are served in almost every place.

First, a small introduction, some general statements and information about the traditional cuisine. What we have observed so far, is that truly traditional Romanian cuisine is very difficult to find (not like, let’s say, the traditional Italian or French dishes). There are few dishes that we considered typical for this country, but they can be found also un Hungary or Turkey. According to Nuno, Romanian cuisine is quite similar to the Mediterranean one, so he didn’t have that many problems adjusting to food here as he had in Poland. Generally, people do eat a lot of meat here, especially grilled, and chicken in particular (at some point you are just tired of eating piept de pui a la gratar [grilled chicken breast], served in every single restaurant in every town, sometimes considered a traditional food in the menu’s category. And how chicken breast can be traditional?) . And it is not only my oppinion, even the guide states: "It is rather difficult to track down the restaurant that serves traditional Romanian cuisine specialties”, and if you can’t find traditional food in the restaurants, then where to look for them? And besides, what can be considered traditionally Romanian? Because the local food has much in common with the cuisines from the countries that shares the border with Romania.

Getting back to the main subject, food. With meat, you can choose some typical garnish: potatoes (different types, boiled, baked, puree), french fries, rice and mamaliga (about mamaliga there is expected a separate entry later on). Soups are also quite popular, but in most restaurants, they serve only few kinds, and you will notice that they are always the same.Soups here are a little bit different than the one you can eat in Poland, they are heavier, with more „solid” ingredients inside. Among those served everywhere you can find: ciorbă de văcuţă (with big slices of beef), ciorbă de burta (tripe soup). In ciorbas you have vegetables and big pieces of meat, asand if you order ciorbă de fasole (quite similar in name to polish zupa fasolowa, but that is where the similarity end) you also have pieces of bacon and meat fat „floating” in the soup. In addition to those, you can always order the vegetableones: ciorbă de legume, or supa crema de legume.

From Romanian food, maybe not a traditional one, I also like cascaval pane (fried cheese but it tastes totally different than Czech syr), but as it is really caloric I only eat it from time to time.
For dessert, you can choose from variety of cakes, or sweet crepes, really popular here (called omeleta or clatite) or sweet rice. I personally recommend papanasi (see the post), but you better share it with somebody, unless you want to eat it as a full meal rather than only a dessert, which we did once.

Generally, the names of the meals and ingredients are the only words in Romanian, that I know by heart. And I know how to say bon appetit (pofta buna) and what they say when they make a toast (noroc). Small digression, food vocab and some other basic words are pretty everything I can say in Romanian. And I have no motivation to learn, and when I get home after work I am just too tired. And I haven’t opened many times my two phrase books (I have one, brand new, and the other from seventies that my grandpa gave me when I was moving to Bucharest). Maybe when Nuno starts to have classes, I will learn from his books. And it would be useful in everyday life to be able to communicate in Romanian. Like yesterday, I went to buy some basic food products for breakfast and when I wanted to pay with my credit card, the cashier tried it and said: Nu merge (doesn’t work). She tried again and then with my Polish card, which also nu merge. Fortunatelly, I had cash cause otherwise how would I explain that I don’t have money enough to buy things and have to leave them?

Getting back to main topic. The food is good, but nothing special, you can see the influence which other countries had (Turkish, Russian and Austro-Hungarian cuisine ) in the Romanian traditional food. But I am missing the flavours or meals that can’t be found anywhere else.
So it was the short introduction to the traditional food topic, the next posts will be already about specific dishes.

Niedzielne wybory i szukanie lodu/ Sunday elections and search for ice cubes

W niedzielę spełniłam obywatelski obowiązek, poszłam zagłosować (pierwszy raz w życiu, wstyd). Zarejestrowałam się przez internet, żebym mogła zagłosować poza granicami Polski i miałam okazję po raz pierwszy zobaczyć ładny budynek ambasady. Chyba byłyśmy ostatnimi osobami z listy, bo wszyscy poszli głosować rano po kościele. Trzech panów w komisji wyraźnie się ożywiło na nasz widok. My, uzależnione bloggerki, musiałyśmy oczywiście utrwalić moment głosowania, tak więc ja mam zdjęcie, jak wybieram kandydata, a Ilonie strzeliłam fotkę, jak wrzucała kartkę do urny.

Po głosowaniu poszliśmy do mieszkania Ilony zjeść resztki z wczorajszego obiadu i wypróbować naszą kruszarkę do lodu. My przynieśliśmy cały sprzęt: truskawki,limonki, blender, słomki, likor Beirao. Ilona była odpowiedzialna za zrobienie lodu. Wyposażyliśmy ją nawet w woreczki, bo w Carrefurze nie mieli. Okazało się, że jest jakiś problem z zamrażarką i po 5 godzinach kostki nadal były półpłynne. Ale musieliśmy zobaczyć czy kruszarka działa. Poza tym, jak ktoś zna smak likoru Beirao, to wie, że mieć ten likor i nic z nim nie zrobić to grzech. Ilona pod blokiem ma klubik jazzowy, więc zrobiłyśmy 2 podejścia uzbrojeni w plastikowy pojemnik na lód. Za pierwszym razem klub był zamknięty, a potem powiedzieli, że jeszcze nie mają lodu. No bo po co im w barze lód?! Ale nie poddaliśmy się i wyruszliśmy w poszukiwanie lodu. Minęliśmy skwer, na którym odbywał się festiwal muzyki filmowej i zobaczyliśmy restaurację. Nuno poszedł na pierwszy ogień i zapytał kelnerkę, czy może nam dać/ ewentualnie sprzedać trochę lodu. Ona zdziwiona niezwykłą prośbą, że lód mają tylko dla restauracji i klientów. Po chwili dopytała się po co nam… Nuno i Ilona już, już prawie powiedzieli prawdę, że potrzebujemy do drinków, ale wtedy to na pewno by nam nic nie dała. No to ja, która po mamie mam zdolności do wymyślania i ubarwiania historyjek, powiedziałam, że nasz kolega się skaleczył i krwawi, a nasza zamrażarka nie działa. Poskutkowało, dostaliśmy mały woreczek z lodem. Zaskoczeni łatwowiernością postanowiliśmy spróbować w drodze powrotnej jeszcze z jedną kawiarnią. Tym razem ja nie weszłam, bo się ze śmiechu pokładałam. A biedny pan kelner tak się przejął, że się dopytywał, czy z kolegą wszystko ok, czy może ma karetkę wezwać. Wiemy, nie jest dobrze okłamywać ludzi, ale zmusiły nas okoliczności. Warto było, bo drinki były przepyszne (2 z truskawkami zmiksowanymi a ostatni z melonem). Na zakończenie weekend obejrzeliśmy prawie cały mecz Brazylia- Wybrzeże Kości Słoniowej, 3:1 dla Canarinhos, a Ilona pisała swojego bloga.



On Sunday, I fulfilled my civic duty and went to vote in presidential election (I am ashamed to admit that I voted for the first time in my life). I had to register on-line in order to vote in Romania, and I had the opportunity to see from inside and outside a very nice building of the Polish embassy. I guess we were the last people on the list to vote, cause everyone went to vote after the morning mass in Italian chirch. Three guys from the committee got animated when we came in. As we are zealous bloggers we had to capture the moment of voting, so I have a picture when I was choosing the candidate, and I took a photo of Ilona when she was threwing the voting card into the ballot box.


After the voting we went to Ilona’s apartment to eat leftovers from yesterday's dinner and try our ice crusher. We brought all the equipment: strawberries, limes, blender, straws, Licor Beirao. Ilona was responsible for making ice cubes. We even gave her ice bags cause they didn’t have them in Carrefour. It turned out that there was a problem with the freezer and after 5 hours we still had semi-liquid ice cubes. And we really had to check if the ice crusher was working. Moreover, when somebody knows how licor Beirao tastes, he would understand that having the licor and not making anything with it, is simply a sin. Downstairs, right next to the entrance to Ilona’s staircase, there is a small jazz club. We tried twice to get some ice cubes from there, we even had a plastic box to store it. The first time we went there, it was closed. The second time, we were told they didn’t have any ice. As if you needed ice in the bar, right?!But we didn't give up and went further in search of ice cubes.We passed a square, where there was a film music festival happening and then we spotted a restaurant. Nuno went first and asked a waitress if she could give/ sell us some ice cubes. She looked surprised, probably nobody before had asked her for such unusual thing, and she responded that they had ice only for the use of the restaurants and its customers. After a while she asked why we needed the ice for anyway ... Nuno and Ilona were about to tell the truth thta we needed it to make some drinks, but she didn’t looke as if that was reason enough to give us some, on the contrary, she would never have given us a cube. Then came my part of the story. I took after my mum in telling, inventing, pep up the stories. So I said that our friend hurt himself ans was bleeding, and our freezer wasn’t working. It worked, she believes us and brought a small bag with ice. We were quite surprised by the result of my little lie and we decided to try to get some more ice from the cafe that was on our way to Ilona’s apartment. This time I didn’t enter as I was still laughing at my acting skills. The poor waiter got so worried that he asked if our friend was okay or maybe he should call us an ambulance.
We know it is not good to lie to people, but we were forced by the circumstances. And we don’t regret, because the drinks were delicious (two first ones were with strawberries and the last with melon). In the evening, while we were watching almost the entire game Brazil against the Ivory Coast, 3-1 for Canarinhos, Ilona was writting her blog.